Nedir.Org *
GANGSTAR

Bitkisel Yapı Nedir

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
Bitkilerde Adaptasyonlar
Bitkilerde çevreye uyum;Bitkilerdeki dokular bitkilere göre bir takım farklılıklar gösterir. Bitkilerin yaşam ortamındaki çevresel koşullar gelişmişliği ait olduğu dokularda farklılaşmaların oluşmasına neden olur.

ÖRNEK:  Kurak bölge bitkisinde
Gövde  kısa ve kalın.
Kök   çok gelişmiş.
Yaprak  kalın ve küçük yüzeyli.
Gözenek (stoma) az ve derinde.     
Yaprak yüzeyi terlemeyi önleyen fazla ışığı engelleyen tüylerle çevrilidir.
Epidermisin dış çeperi daha kalındır.
Kutiküla Kalınlaşmıştır. 

Bitkilerde Analoji : Farklı orijine sahip yapıların metamorfozla aynı işi yapabilecek karakterlerle donanması.
Çiçeksiz bitkilerde = Rizoid ler ,
Parazit bitkilerde = Haustorium-emeçler,
Yüksek bitkilerde = Kökler

Bitkilerde homoloji : Bunların kökenleri aynı ancak farklı görevleri gerçekleştirmek için metamorfozla morfoloji ,histolojik ve anatomik farklılıklar gösterir.     
Yaprak = Stamen = Karpeller :                   

Monokotil ve Dikotil Canlıların Karşılaştırılması            
Organ-Yapı          Monokotil                 Dikotil 
Kök :                       Saçak                          Kazık    
Yaprak :                  Perdeli damar            Ağsı damar       
Tohum :                 Tek çenek                  Çift çenek
İletim demeti :      Dağınık (Kapalı)        Düzenli sıralanış
Meristem doku :   Pirimer meristem    Pirimer ve sekonder meristem var
Büyüme :                Boyca                         Boyca ve ence    

A-Kök 
İlk kök sistemi eğreltilerde görülür. Karayosunlarındaki rizoid ler kök görevi üstlenen analog yapılardır.

Kökün  Temel  Özellikleri:

Su ve mineral alınmasına organize olmuştur.
Yer çekimine pozitif tropizma  yaparlar.
Yaprak taşımazlar.
Klorofil içermezler.
Epidermis i ince çeperlidir.
Stoma ve tüy metamorfozları taşımaz.
Epidermis ten emici tüyler oluşur ve büyük tek koful taşırlar.
Dış çeperde (epidermis) kütikula bulunmaz.  

Kök  Metamorfozları 
1-Depo Kökler : Şişkin ve depo organı özelliğinde olup besin depolar. 
ÖRN: Havuçta  nişasta , Pancarda  şeker birikir.
2-Tutunma Kökleri : Duvar ve diğer cisimlere tutunmada rol oynarlar. Haptotropik (dokunmaya yönelme) tepki verirler. 
ÖRN:Duvar sarmaşığı.
3-Destek  Kök : Bataklık ortamlarda yaşayan bitkilerde gevşek zemine tutunmak için yanal uzanan ekstra köklerdir.
4-Diken  Kök : Koruma yeteneğini artıran özelliktir.
5- Özümleme  Kökleri : Kloroplast taşıyan bu hava kökleri fotosentezde yaparlar. 
ÖRN : Orkideler
6- Havalandırma  Kökleri : Yeterli oksijen içermeyen bataklık ve sulak ortam bitkilerinde negatif  jeotropizm gösteren kökler toprak ve su üstüne çıkarak O2 alınımında rol oynarlar. 
ÖRN: Mangrove , Metroxylan hurmalarında.
7-Sömürme  Kökleri :   Parazit bitkilerde kökler diğer(Konukçu) bitkinin dokularına girebilecek emeçler haline dönüşmüştür.  
ÖRN: Ökse otu                                                                                                
8-Gövde teşkil eden kökler: Kökler yan tomurcuklar vererek yeni bitkiler oluştururlar. 
ÖRN: Yabanıl otlar.

Önemli notlar:

Depo kök ve gövde oluşturan kökler  vegetatif üreme gerçekleştirirler.
Havalandırma kökleri negatif jeotropizm gösterirler.
Yabanıl otlarla mücadelenin zorluğu gövde teşkil eden kökler bulundurmasındandır.
Su ortamında yaşayan ve bütün yüzeyi ile su alabilen bitkilerde kök bulunmaz.

B-Gövde
İlkse gövde oluşumu karayosunlarında görülür İletim demetlerine sahip gövde eğreltilerde görülür. Ancak gerçek gövde oluşumu çiçekli bitkilerde görülür.

Gövdeyi  kökten ayıran özellikler:

Yaprak taşırlar.
Hem uçtan hemde intekalar büyür.
Lentisel , stoma , hidatot gibi madde alış verişinde görev alan yapılar taşırlar.
Negatif jeotropizma gösterirler.

Gövde metamorfozları:
1-Depo gövdeler: Genellikle toprak altında bulunurlar. Toprak üstüne yapraklar
toprak altına ise kökler oluştururlar. Organik madde depo ederler. 
ÖRN: Patates
2-Sülük gövde: Gövdeden ayrılan yan dallar sülük gibi tutunma işlevini görmek için farklılaşmıştır. bitkinin diğer cisimlere tutunup destek almasını sağlarlar. 
ÖRN:Asma
3-Yapraksı özümleme kökleri: Kurak ortam bitkilerinde dumura uğrayan yaprakların görevini gövde üstlenir ve özümleme yaparlar. 
ÖRN:Kuşkonmaz , Zambak
4-Diken gövde: Gövdeden çıkan yan dallar diken şeklini alarak koruma işini üstlenir .
ÖRN: Ahududu

C-Yaprak
Yaprak metamorfozları:
1-Besleyici yapraklar: Kısa , kalın , renksizdir. Besin depolarlar. 
ÖRN:Soğan
2-Diken yapraklar: Çöl ortamında terlemenin azaltılması ve korunma gibi yaşamsal adaptasyonları olan bitkilerde görülür .
ÖRN: Devedikeni  
3-Sülük yapraklar: Zayıf gövdeli bazı bitkilerde başka cisimlerden destek almak amacı ile yapraklar sülük halini almıştır. 
ÖRN: Bezelye
4-Su depo yaprakları:  Kurak ortamlarda yaşayan bazı bitkilerde yapraklar su depolamak için özelleşmiştir.
ÖRN: Makas otu
5-Kapan (Tuzak) yapraklar: İnsektivor bitkilerde yapraklar böcek kapanı haline dönüşmüştür. Bu sayede bitkiler azot ihtiyacını yakaladıkları böcekleri sindirerek karşılarlar.
ÖRN: Drosera, Nephentes, Dionea

Hidatotlar
Su ve bataklık bitkilerinin yapraklarında bulunur.
İki kilit hücresi bulunur ancak açıklık hücreler tarafından kontrol edilemez.
Odun boruları ile bağlantılıdırlar.
Fazla suyun sıvı halde dışa atılımını sağlarlar.
Bitkilerde boşaltıma yardımcı yapılardır.

Kutiküla
Epidermisin salgısı olarak meydana gelir.
Kalınlığı bitkinin su kayıbına toleransına bağlı olarak değişir.(Sulak ortam bitkilerinde incedir.)
Canlı ve nazik olan alt dokulardaki hücreleri fiziksel , kimyasal , biyolojik olumsuzluklara karşı korur.
Su kayıbını önleyici görev üstlenir.(Azda olsa transpirasyonla su kaybı vardır .)
Stoma hücrelerinde bulunmaz.

Bitkisel Yapı Resimleri

  • 2
    Bitkisel yapı şeması 6 ay önce

    Bitkisel yapı şeması

Bitkisel Yapı Sunumları

  • 2
    Önizleme: 6 ay önce

    Bitkilerde yapı power point sunusu (pptx)

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    BİTKİLERİN YAPISIA . Tohumlu Bitkilerin Temel KısımlarıSürgün SistemiToprak üstü organ sistemidir.GövdeYaprakMeyveÇiçekTomurcuk dan mey gelir.Kök SistemiToprak altı organ sistemidir.Ana kökYan kökKök ucunda oluşur.

    2. Sayfa
    B. BİTKİSEL DOKULARKök, organ, yaprak gibi organlarda farklı dokular bulunur.Atom, molekül, organel, hücre, doku, organ, sistem,organizmaDoku: Aynı görevi yapmak üzere, özelleşmiş hücre topraklarına denir.Bitkisel dokular 4’e ayrılır.Meristem dokuTemel dokuİletim dokuÖrtü doku

    3. Sayfa
    Meristem Doku;Bitkinin büyüme bölgelerinde bulunur.Sürekli bölünebilme yeteneğine sahiptir.Meristem hücrelerin bölünmesiyle meydana gelen hücreler farklılaşarak çeşitli dokuları meydana getirir.Meristem Dokunun HücreleriBol sitoplazmalıBüyük çekirdekliHücreler arası boşluklar yokKofulsuz ya da küçük kofulluCanlı oldukları sürece mitozla bölünürler.

    4. Sayfa
    Meristem Doku

    5. Sayfa
    Meristem Dokunun Sınıflandırılmasa. Bulundukları yere görea1. Uç Meristem (apikal)Bitkinin kök ve gövdenin büyüme bölgelerinde bulunur.Bitkinin boyuna uzamasını sağlara2 . Yanal (lateral) meristemBitkinin enine büyümesini ve kalınlaşmasını sağlar.b. Kökenlerine göreb1. Pirimer(birincil) meristemEmbriyonik dönemden beri bölünme yeteneğini kaybetmemiş hücrelerden oluşur.Kök ve gövdenin uç kısımlarında bulunur.b2. Sekonder MeristemBölünme yeteneğini kaybetmiş parakima hücrelerinin sonradan bölünme yeteneği kazanması ile meydana gelir.Kambiyum ve mantar kambiyumu buna örnektir.

    6. Sayfa
    Sekonder MeristemKambiyum;Odunsu ve bazı otsu bitkilerin kök ve gövdelerinde iletim demetlerinin oluşmasını böylece bitkilerin enine büyümesini sağlar.Mantar Kambiyumu;El verişsiz şartlarda bitkiyi iç ve dış değişmelere karşı korur.Enzimler ve hormonların etkisiyle sonradan bölünme yeteneği kazanır.Bitki kalınlaştıkça mantar tabakanın en dışındaki hücre gerilime dayanamaz ve çatlar.Mantar kambiyumu bölünerek tabakayı yeniler.

    7. Sayfa
    2. TEMEL DOKUa) ParankimaBitkinin her organında bulunur.Her türlü değişime uğrayan dokudur. Hücreleri;Genellikle canlıİnce çeperliBol sitoplazmalıAğaç kabuklarında olduğu gibi canlılıklarını kaybeden de vardır.İhtiyaç durumunda sekonder meristeme dönüşür.

    8. Sayfa
    2. TEMEL DOKUa1 Özümleme ParankimasıTerlemeSolunumFotosentez olaylarının gerçekleştiği dokudur.Özellikle yaprakların mezofil tabakasında bulunur.

    9. Sayfa
    2. TEMEL DOKUa2 Depo parankimasıBesin ve su depolarDepolama kök, gövde, tohum ve meyve gibi organlarda olur.a3 İletim parankimasıİletim demetleriyle bitkinin diğer dokuları arasında su ve madde alış verişine aracı olmaa4 Havalandırma parankimasıHücreden çıkan ve hücreye giren gazları hücreler arası boşluklarda depolar.

    10. Sayfa
    b. KollenkimaBulunduğu yerler;Büyümekte ve gelişmekte olan bitkilerin özellikle genç gövdelerindeYaprağın orta damarındaÇiçek ve yaprak saplarında bulunur.Görevi;Eğilme bükülme ve çarpmaya karşı bitkiye mekanik destek sağlarHücrelerinde çeperlerine sertlik kazandıran ligninin bulunmaması nedeniyle, bitkide büyümeyi engellemeden desteklik sağlar.Çeperleri kalındır.

    11. Sayfa
    b. KollenkimaKalınlaşma hücre çeperine selüloz ve pektin birikmesiyle oluşur.Kalınlaşma köşelerde görülürse köşe kollenkimasıKalınlaşma çevreye paralel teğetsel çeperlerde görülürse levha kollenkiması adını alır.

    12. Sayfa
    c)Sklerankimaİlk oluştuklarında canlıdırHücre çeperi kalınlaştıkça madde alış verişi durur ve hücre ölür.Çeperlerinde lignin birikmesi sonucu sertleşmiştir.Çoğu ölü hücrelerden oluşmuştur.a) liflerSarımsak keten kenevirde bulunur.Bitkiye destek sağlarKeten, elbise yapımındaKenevir, halat yapımında kullanılır. b) Taş hücreleriTohum kabuklarındaŞeftali gibi meyvelerin çekirdeklerindeAyva, armut, gibi meyvelerin yenen etli kısımlarda

    13. Sayfa
    c . Sklerankima Hücreleri

    14. Sayfa
    3. İletim Doku1. KsilemKökten emici tüylerle alınan su ve suda çözünmüş mineralleri alır.Bitkiye mekanik destek sağlarMeristem doku hücrelerinin üst üste gelerek zamanla çekirdek ve sitoplazmasını kaybetmesi sonucu olur.Hücrenin uc uca gelen bölümlerindeki çeperler parçalanır ve hücre ölür.

    15. Sayfa
    2. Floem;Organik maddeleri taşırKalburlu ve arkadaş hücreleri olmak üzere 2 tip hücreden meydana gelir.Kalburlu hücrelerinin sitoplazmaları var fakat çekirdekleri yokturArkadaş hücreleri yoğun sitoplazmalı ve çekirdeklidir.Kalborlu hücrelerin bir birine bakan komşu çeperlerinin yer yer erimesiyle delikli bir yapı oluşur buna kalburlu plak denir.Arkadaş hücreleri fotosentez ürünlerinin depolanması ve iletilmesini sağlar.

    16. Sayfa
    4. ÖRTÜ DOKUKökGövdeYaprakMeyve üzerini örter1. Epidermis2. Peridermisa. EpidermisTek sıralı hücrelerden oluşurBitkinin tüm yüzeyini kaplarBüyük kofulluAz sitoplazmalıKloroplastsız(fotosentez yapmaz)Hücreler arası boşluk yokSu kaybını önleyen kutikula tabakası varKütikula kurak yerlerdeki bitkilerde kalın

    17. Sayfa
    Epidermisten Farklılaşan YapılarEpidermis Hücrelerinin Farklılaşması İle;StomaTüyHidatotEmergensa) stomaBitkinin yeşil kısımlarında yaprak ve gövde epidermisinde bulunur.Gaz alış verişini sağlarSu buharının atmosfere verilmesini sağlarKloroplast taşır ve fotosentez yaparAçılıp kapanabilir.b) HidatotYaprak uçlarında ve kenarlarında bulunur.Terlemenin olmadığı yada havanın neme doyduğu zamanlarda alınan fazla suyun sıvı olarak atılmasının sağlarAçılıp kapanmaz

    18. Sayfa
    c) TüylerEpidermis hücrelerinin dışarı doğru oluşturduğu çıkıntıdır.Su kaybını azaltırKoruma görevi yaparKimyasallar salgılarBazı bitkilerin çiçeklerinde bulunur.Toprakta su ve mineraller alır.d)Emergensler (Dikenler)Tüylerden farkı epidermisin yanı sıra parankima hatta iletim doku elemanlarının yapıya katılmasıyla oluşur.

    19. Sayfa
    2. Peridermis 2. PeridermisÇok yıllık bitkilerde epidermisin yerini alır.Bitkinin su kaybını önler(suberin)Bitkiyi sıcak soğuk mekanik etkilerden korur.Gaz alış verişi sağlarAçılıp kapanmaz.

    20. Sayfa
    Not; Bitkinin metabolizma ürünlerini bitkiye zarar vermeyecek şekilde kimyasal dönüşüme uğratıp depolayan ve dışarıya veren hücre toplulukları tüyler, cepler ve kanallar salgı elemanlarıdır.Salgı hücreleri;CanlıBol sitoplazmaBüyük çekirdekliGolgi organeli bakımından zengin dir.

    21. Sayfa
    Salgı hücrelerinin görevleri;Hormonlar gibi, büyüme, gelişme, çiçek açma, tohumun çimlenmesi gibi görevler yapar.Reçine ve tanenli salgılar bitkileri zararlı mikroorganizma ve hayvanlardan korur.Isırgan otundaki yakıcı tüyler bitkiyi korur.Çiçeklerdeki koku ve bal özü salgısı böcekleri çekerek tozlaşmayı artırır.

Bitkisel Yapı Videoları

  • 0
    6 ay önce

    Bitkilerin Yapısı Bitkisel Dokular

Bitkisel Yapı Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Bitkisel Yapı Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Yazı İşlemleri
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin